( 3 * ) - مفتاح الادويه 453 Code - 2844 چيوكى Ipomoea purpurea ( L . ) Roth گياهى است علفى ، پايا ، بالارونده ، پيچان ، بسيار منشعب پوشيده از كرك از خانواده Convulvulaceae ، برگ‌ها كامل ، بيضوى ، قلبى شكل ، نوك‌تيز ، گل درشت به بزرگى 7 - 5 سانتيمتر به رنگ‌هاى مختلف بنفش ، قرمز ، سفيد و مخلوط ، مجتمع به صورت 5 - 1 تائى بر روى دمگل دراز ، جام قيفى استكانى ، دانه فاقد كرك . موسم گل‌دهى اوائل پائيز . پراكندگى : اروپا ، افريقا ، هند و اغلب نقاط ايران به ويژه شمال و اطراف تهران و به عنوان گل زينتى كاشته مىشود . ريشه حدود 5 درصد ماده رزينى با خاصيت مسهلى دارد و داراى ماده‌اى به نام ايپورانول Ipuranol مىباشد كه به گلوكوزيد سيتوسترول شباهت دارد . از گياه به عنوان مسهل و ضد سفليس استفاده به عمل مىآيد . Code - 2848 ايرسا Iris florentina L . گياهى است پايا ، ساقه‌اى افراشته به ارتفاع 100 - 40 سانتيمتر از خانواده Iridaceae ، برگ‌ها به رنگ سبز خاكسترى ، تيغى شكل به درازاى تا 45 سانتى و پهناى تا 3 سانتيمتر ، گل‌ها درشت به بزرگى 10 - 8 سانتيمتر ، منفرد و يا دوتائى ندرتا 3 يا 4 تائى به رنگ سفيد يا كمى آبىرنگ ، كاسبرگ‌ها در انتها مدور ، درازاى گلبرگ‌ها برابر كاسبرگ‌ها ، داراى سه پرچم آزاد ، مادگى منقسم به سه لوب نوك‌تيز . ميوه بيضوى ، با سه زاويه نسبتا مشخص و دانه‌هاى متعدد . ريزوم به درازاى 10 سانتيمتر و قطر 5 / 1 سانتيمتر سطح ناصاف ، به رنگ قهوه‌اى روشن متمايل به بنفش با بويى ملايم مانند رايحه بنفشه ، طعم كمى تند و پوست كنده آن به رنگ سفيد يا زرد است . پراكندگى : بومى شرق مديترانه به ويژه ايتاليا است . در ايران در زرداب قصر شيرين مىرويد و در آلمان كشت مىشود . تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى : نام گونه به مناسبت فراوانى گياه در فلورانس ايتاليا و عرضه آن به كشورهاى ديگر به گياه داده شده است و Iris نام جنس گياه واژه‌اى يونانى و به معناى قوس‌وقزح مىباشد چه رنگ گل‌هاى اين جنس آميخته‌اى از بنفش ، زرد ، سفيد و آبى است كه رنگين‌كمان را تداعى مىكند .